Geçen yüzyılın, sonrasına damgasını vurmuş bir yılı da 1968'dir. Şu anda üzerinden 40 yıl geçmiş olan "68" .
Dünyanın soluğunun iki merkezin soğuk savaşı içinde daraldığı, insanın geleceğinin hep unutulduğu bir ortamda dünyanın genç insanları bir soluk aradı.
Kırk yıl geçse de aradan, 1968'i "68" yapan özgürlükçü değerler bugünkü dünyada yerlerini bir ölçüde buldu. Kırk yıl önce çok doğal görülen, kimsenin üzerinde durmadığı durumlar kırk yıl sonra insanlık ayıbı haline geldi.
***
1968'de 17-25 yaş arasında olanlar değildir "68 kuşağı".
Bu kuşak, dünyada haksızlıkları çekinmeden sorgulayanların, nedenlerini soruşturanların, çözümlerini araştıranların, bunun için de kendi hayatından fedakârlık edebilenlerin kuşağıdır.
Bu kuşağın içinde oraya buraya savrulmuş olanlar, kuşağın mensubu olmayı başka avantajlar için kullanmış ya da kullanmayı planlayanlar olabilir. Bunların hiçbir önemi yoktur. Olsa olsa 68'i görmemiş, 68 ruhunu tanımamış bazılarını yanıltabilirler. Bunun da önemi yok.
***
"68" ruhunun temeli, insanlık için bir şeyler yapmış olma duygusunu taşıyabilmektir.
120 yıl öncesinin insanlığa yeni bir gelecek vaat eden “komünizm hayaleti"nin 120 yıl sonra Orta ve Doğu Avrupa ile Uzak Doğu'nun bürokratik, insan sevmez toplumlarına dönüşmüş olması 68 kuşağının büyük arayışının temel kaynağı oldu.
68'in dalga boyları ülkeden ülkeye değişti, aynı toplumların içinde bile insanlar farklı uçlara savruldu. Ama temelde yeni, özgür ve barışçı bir toplumun mümkün olduğu inancıyla savruldular. Bunu değişik noktalarda, yanlış binalarda da olsa aramaları, 68 kuşağının güçlü maneviyatının parçası oldu.
***
1968'de genç insanların saldırdıkları tabulardan bugüne kalmış olanı yok. Kırk yıl önce yıkılmaya başlamış olan tabular ancak tarihin derinliklerine gitti. Aralarında hâlâ direnler var, ama 68 ruhunun her genç kuşakta az ya da çok yaşamaya devam eden maneviyatı tabular dünyasının son kalıntılarını da gömecektir.
Aradan geçen kırk yılda ve bugünün dünyasında 68'in sonuna kadar özgürlükçü, sonuna kadar tabu yıkıcısı ruhunun izlerinin yaşıyor olması, insanlığın kazancı olarak anılacaktır.
Okay Gönensin
1 Ocak 2008 Salı Gazete VATAN
